Арганізацыя і педагагічная значнасць метаду праектаў для дзяцей дашкольнага ўзросту

Праектная дзейнасць-гэта дыдактычны сродак актывізацыі пазнавальнага і творчага развіцця дзіцяці і адначасова фарміраванне яго асобасных якасцяў.

Асаблівасцю праектнай дзейнасці ў дашкольнай сістэме адукацыі з’яўляецца тое, што дзіця яшчэ не можа самастойна знайсці супярэчнасці ў навакольным, сфармуляваць праблему, вызначыць мэта (задума). Таму ў адукацыйным працэсе ўстановы дашкольнай адукацыі праектная дзейнасць носіць характар супрацоўніцтва, у якім прымаюць удзел дзеці і педагогі ўстановы дашкольнай адукацыі, а таксама ўключаюцца бацькі і іншыя члены сям’і.

Методыку арганізацыі праектнай і даследчай дзейнасці разглядалі ў сваіх працах Савенков А. і., С. Гін, Е. С. Еўдакімава.

Што ж такое «праект»?

У слоўніку слова «праект» запазычанае з латыні і азначае -«выкінуты наперад», «прамоўца», «кідаецца ў вочы».

Метад праектаў — спосаб арганізацыі педагагічнага працэсу, заснаваны на узаемадзеянні педагога і выхаванца, спосаб ўзаемадзеяння з навакольным асяроддзем, паэтапная практычная дзейнасць па дасягненню пастаўленай мэты.

Метад праектаў як педагагічная тэхналогія-гэта сукупнасць даследчых, пошукавых, праблемных метадаў, творчых па сваёй сутнасці.

Метад праектаў адпавядае комплексна-тэматычным прынцыпе пабудовы адукацыйнага працэсу, так як мяркуе апусканне дзіцяці ў пэўную тэму ці праблему. Такім чынам, атрымліваецца цэласны, а не разбіты на часткі адукацыйны працэс. Гэта дазволіць дзіцяці «пражыць» тэму ў розных відах дзейнасці, засвоіць большы аб’ём інфармацыі па прапанаванай тэме, асэнсаваць сувязі паміж прадметамі і з’явамі.

Асноўнай мэтай праектнага метаду ва ўстанове дашкольнай адукацыі з’яўляецца развіццё свабоднай творчай асобы дзіцяці, якое вызначаецца задачамі развіцця і задачамі даследчай дзейнасці дзяцей.

Існуюць і асноўныя патрабаванні да выкарыстання метаду праекта ў працы з дзецьмі дашкольнага ўзросту:

— у аснове любога праекта ляжыць праблема, для вырашэння якой патрабуецца даследчы пошук;

Абавязковыя складнікі праекта:

— дзіцячая самастойнасць (пры падтрымцы педагога)

— сатворчасць дзяцей і дарослых;

— развіццё камунікатыўных здольнасцяў дзяцей, пазнавальных і творчых навыкаў;

— ужыванне дашкольнікамі атрыманых ведаў на практыцы.

Вельмі лёгка запомніць і зразумець, што праект – гэта 5 «П»:

Праблема; 

  • Праектаванне або планаванне;
  • Пошук інфармацыі
  • Прадукт;

У практыцы сучасных дашкольных устаноў выкарыстоўваюцца наступныя тыпы праектаў:

1. даследча-творчыя праекты: дзеці эксперыментуюць, а затым вынікі афармляюць у выглядзе газет, драматызацыі, дзіцячага дызайну;

2. ролева-гульнявыя праекты:

  • удзельнікі праекта прымаюць на сябе пэўныя ролі, абумоўленыя ўтрыманне праекта
  • вядучы від дзейнасці-ролевыя гульні (імітацыя сацыяльных і дзелавых адносін, літаратурных персанажаў у пэўных умовах);
  • абавязкова наяўнасць праблемы і мэты праекта;
  • вынікі могуць быць вызначаны толькі ў канцы праекта;
  • необходна рэфлексія удзельнікаў.

3. інфармацыйна-практыка-арыентаваныя праекты: дзеці збіраюць інфармацыю і рэалізуюць яе, арыентуючыся на сацыяльныя інтарэсы (афармленне і дызайн групы, вітражы і інш.);

  • абавязкова мяркуе практычны выхад;
  • выніку можа стаць выраб або сацыяльны вынік, накіраваны на задавальненне інтарэсаў удзельнікаў праекта;
  • важна добра прадуманая структура праекта, прэзентацыя атрыманых вынікаў і магчымых спосабаў ўкаранення іх у практыку;
  • прадукты-макеты, схемы каталогі;

4. творчыя праекты (афармленне выніку ў выглядзе дзіцячага свята, дзіцячага дызайну, напрыклад, «Тэатральны тыдзень»).

  • маюць не вельмі прапрацаваную структуру, яна толькі намячаецца і развіваецца, падпарадкоўваючыся інтарэсам удзельнікаў;
  • можа быць творчае афармленне;
  • неабходна дамовіцца аб выніках і форме іх прадстаўлення (сумесная газета, драматызацыя, святы, выставы);
  • афармленне вынікаў праекта патрабуе выразна прадуманай структуры ў выглядзе сцэнарыяў, святаў, праграм, рубрык, газет, кніг, альбомаў.

Так як вядучым відам дзейнасці дашкольніка з’яўляецца гульня, то, пачынаючы з малодшага ўзросту, выкарыстоўваюцца ролева-гульнявыя і творчыя праекты «Любімыя цацкі, «Азбука здароўя» і інш.

Значныя і іншыя віды праектаў, у тым ліку: 

  • комплексныя:
  • межгрупповые:
  • творчыя:
  • групавыя: 
  • індывідуальныя:
  • даследчыя:
  • сямейныя:

Спосабы распрацоўкі праектаў:

Праект-гэта «мадэль трох пытанняў»

Што мы ведаем?

Што хочам даведацца?

Што зрабіць, каб даведацца?

Пазіцыя дарослых як удзельнікаў праекта:

  • З’яўляюцца крыніцай інфармацыі, каардынуе працэс, падтрымлівае і заахвочвае, забяспечвае бесперапыннасць працы над праектам, падрыхтоўвае неабходнае абсталяванне, ажыццяўляе кансультатыўную дапамогу.
  • Маюць роўнае з дзецьмі права ўносіць ідэі, якія тычацца тым, зместу і відаў дзейнасці.
  • Не прэтэндуюць на права адзіна дакладнага крыніцы веды, абмяжоўваючыся статусам «рэсурснай асобы».
  • Прадастаўляюць дзецям дастатковую свабоду для рэалізацыі іх уласных патрэбаў, акрэсліваючы яе рамкамі прынятай культуры і фармуючы разуменне адказнасці за свой выбар, дзеянні і вынікі.

Пазіцыя дзяцей як удзельнікаў праекта:

  • Ўплываюць на выбар тэмы, форм работы ў рамках праекта;
  • Усталёўваюць паслядоўнасць і агульную працягласць выканання самастойна абранай дзейнасці;
  • Рэалізуюць свае інтарэсы, патрэбы ў ведах, зносінах, гульні і іншых відах дзейнасці, у асноўным самастойна, прымаючы рашэнне аб удзеле або няўдзеле ў агульным праекце або канкрэтным дзеянні.

Роля бацькоў:

  • садзейнічаюць разам з дзіцем у зборы матэрыялу;
  • кантралююць тэрміны выканання;
  • падказваюць або дапамагаюць у афармленні праекта;
  • удзельнічаюць у падрыхтоўцы прэзентацыі.

Структура праекта:

— Назва праекта.

— Аўтары, каардынатары, адміністратары, арганізатары праекта.

— Агульная характарыстыка праекта: удзельнікі праекта, тэрміны рэалізацыі праекта, мэта і задачы праекта, гіпотэза праекта, меркаваныя вынікі.

 Этапы правядзення праекта.

На 1 этапе — ўваходжанне ў праблему, «вживание» у гульнявую сітуацыю, прыняцце задачы, прапановы і дапаўненні па выніковага прадукту, размеркаванне выхаванцаў на микрогруппы, складанне плана праекта.

На 2 этапе-назапашванне, сістэматызацыя і засваенне новых ведаў, уменняў, навыкаў.

На 3 этапе-падрыхтоўка да абароны праекта, выраб выніковага прадукту. Прадстаўленне гледачам прадуктаў сваёй дзейнасці.

— Вынікі праекта, іх ацэнка, прызы і ўзнагароды.

Вынікі выкананых праектаў павінны быць адчувальнымі:

  • Выстава, газета, часопіс, лэпбук.
  • Касцюм, мадэль, калекцыя.
  • Музычнае або мастацкі твор, ролевая гульня, інсцэніроўка.
  • Экскурсія, паход, падарожжа.
  • Дэманстрацыя прадукту, выкананага на аснове інфармацыйных тэхналогій.
    Спектакль, свята, відэафільм.
  • Пазнавальныя цэнтры ў групе
  • ЛЭПбуки, альбомы інш.

Развіваючае прадметна-прасторавае асяроддзе аказвае велізарны ўплыў на пазнавальную актыўнасць дашкольніка.

Кітайская прыказка абвяшчае:  «Раскажы — і я забуду, пакажы — і я запомню, дай паспрабаваць — і я разумею». Засвойваецца ўсё трывала і надоўга, калі дзіця чуе, бачыць і робіць сам.

Асаблівая педагагічная значнасць метаду праекта ў тым, што:

* Ён, з’яўляючыся метадам практычнага мэтанакіраванага дзеяння, адкрывае магчымасць фарміравання ўласнага жыццёвага вопыту дзіцяці;

* Гэты метад заснаваны, перш за ўсё, на асобасна-арыентаваным падыходзе да дзяцей. Бо тэмы праектаў у асноўным нараджаюцца менавіта з інтарэсаў дзяцей, у тым ліку і выбар цікавых і значных для дзіцяці тэм;

* Удзельнічаючы ў праекце, дзіця адчувае сябе значным у групе аднагодкаў, бачыць свой уклад у агульную справу, радуецца сваім поспехам. Метад праекта спрыяе развіццю спрыяльных міжасобасных адносін у групе дзяцей, спрыяе павышэнню самаацэнкі дзіцяці.

* Падахвочвае педагогаў павышаць свой прафесійна-творчы ўзровень, што, несумненна, адбіваецца на якасці адукацыйнага працэсу. Падштурхоўвае да актыўнага ўзаемадзеяння ўсіх спецыялістаў ДОУ, бацькоў выхаванцаў і арганізацыі соцыума.

Праект-прадукт супрацоўніцтва і сатворчасці выхавальнікаў дашкольнай адукацыі, выхаванцаў, бацькоў.

Літаратура:

Савенкоў А. І. Методыка даследчага навучання дашкольнікаў/ Савенкоў А. І. серыя: — Выдавецтва: Дом Фёдарава.-2010
Метад праектаў для дапытлівых дашкольнікаў/ / Пралеска, № 6, 2009, С. 55
Дашкольная педагогіка/ Склад. Цітоў В. А. — М.: Прыер-издат, 2002.
Ад гульнявых прыёмаў да мадэлявання / / Пралеска, № 1, 2015,.С. 41
Петрыкевіч А. А «Метад праектаў у адукацыі дашкольнікаў» 2008.

 

Падрыхтавала: Навіцкая С.К., намеснік загадчыка па асноўнай дзейнасці

Крыніца: http://ddu564.minsk.edu.by

— Detsad

No comments yet.

Leave a reply

Reset all fields